نکات مهم درباره شستن صحیح دستها
شستن صحیح دستها یکی از اصول اساسی بهداشت فردی است که میتواند از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری نماید. این عمل ساده اما بسیار مهم، به ویژه در دورههای شیوع بیماریهایی همچون آنفلوانزا، کرونا و دیگر بیماریهای عفونی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مقاله، به بررسی نکات مهم درباره شستن صحیح دستها می پردازیم و شما را با روشها و نکات مؤثر در این خصوص آشنا خواهیم کرد.
۱. چرا شستن دستها اهمیت دارد؟
دستها یکی از اصلیترین راههای انتقال میکروبها و آلودگیها هستند. ما به طور مرتب با اشیاء مختلف تماس داریم. از جمله دربها، دستگیره ها، وسایل نقلیه عمومی و حتی دستهای افرادی که به آنها دست می دهیم. این تماسها باعث میشود که میکروبها، ویروسها و باکتریها بر روی دستها باقی بمانند. شستن صحیح دستها نه تنها میتواند خطر ابتلا به بیماریهای گوناگون را کاهش دهد، بلکه به محافظت از دیگران نیز کمک زیادی میکند.
۲. مراحل شستن صحیح دستها
شستن دستها به روش صحیح شامل چند مرحله مهم است که باید به درستی انجام شود. در ادامه، این مراحل را به طور دقیق شرح می دهیم:
آب و صابون: برای شستن صحیح دستها، ابتدا باید دستهای خود را زیر آب روان بشویید. سپس مقدار مناسبی صابون یا مایع دستشویی روی دستهای خود بزنید. استفاده از صابون یا مایع دستشویی به حذف آلودگیها و میکروبها از سطح دست کمک شایانی میکند.
شستشوی تمام قسمتهای دست: هنگام شستن دستها، توجه کنید که تمامی قسمتهای دست از جمله انگشتان، پشت دستها، مچها و ناخنها به طور کامل شسته شوند. همچنین به نقاطی که تماس بیشتری با اشیاء دارند، مانند نوک انگشتان و بین انگشتها توجه ویژهای داشته باشید.
شستن به مدت کافی: برای اینکه دستها به طور صحیح شسته شوند، باید این کار را به مدت حداقل ۲۰ ثانیه انجام دهید. این مدت زمان کافی است تا آلودگیها و میکروبها از سطح پوست از بین برود.
آبکشی کامل: پس از شستشوی دستها با صابون یا مایع دستشویی، باید آنها را به طور کامل زیر آب جاری بشویید تا هیچ گونه مواد صابونی بر روی پوست باقی نماند.
خشک کردن دستها: پس از شستشو، باید دستها را با استفاده از یک حوله تمیز یا دستمال کاغذی خشک کنید. خشک کردن دستها به این دلیل اهمیت دارد که رطوبت باقیمانده ممکن است باعث رشد میکروبها شود.
۳. زمانهای مهم برای شستن دستها
شستن دستها تنها باید در مواقع ضروری انجام شود تا از انتقال بیماریها جلوگیری نماید. برخی از این زمانها عبارتند از:
قبل از خوردن غذا: این یکی از مهمترین زمانها برای شستن دستها است. دستها قبل از خوردن هرگونه خوراکی باید به خوبی شسته شوند تا از انتقال آلودگیها و باکتریها به غذا جلوگیری شود.
بعد از استفاده از سرویس بهداشتی: بعد از هر بار استفاده از دستشویی، باید دستها را به خوبی بشویید تا از انتقال میکروبها به سایر قسمتهای بدن به خصوص دهان و محیط جلوگیری شود.
قبل و بعد از تماس با افراد بیمار: اگر با فردی که بیمار است در تماس هستید، باید پس از هر بار تماس دستهای خود را به خوبی شستشو دهید. همچنین اگر از وسایل مشترک استفاده میکنید یا در مکانهایی مانند بیمارستانها حضور دارید، این عمل باید به دقت رعایت گردد.
بعد از لمس حیوانات: پس از تماس با حیوانات خانگی یا حیوانات دیگر، دستها باید شسته شوند تا از منتقل شدن بیماریهای حیوانی جلوگیری شود.
پس از سرفه یا عطسه: پس از هر بار سرفه یا عطسه، دستها ممکن است با ذرات آلوده به ویروسها یا باکتریها تماس پیدا کنند. بنابراین، شستشوی دستها پس از این عمل کاری بسیار ضروریست.
۴. شستن دستها در شرایط خاص
در بعضی شرایط خاص، مانند شیوع بیماریهای عفونی، شستن صحیح دستها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در این شرایط، علاوه بر رعایت دقیق مراحل شستشوی دستها، میتوانید از ضدعفونیکنندههای دست نیز استفاده کنید.
استفاده از ضدعفونیکننده دست: زمانی که امکان دسترسی به آب و صابون نیست، میتوانید از ضدعفونیکنندههای دست که حداقل ۶۰ درصد الکل دارند استفاده کنید. این مواد به سرعت میکروبها را از بین میبرند و میتوانند جایگزین مناسبی برای شستشوی دستها در شرایط اضطراری باشند.
پوشیدن دستکش: در شرایط خاص مانند محیطهای بیمارستانی یا هنگام کار با مواد شیمیایی، میتوان از دستکشهای یکبار مصرف استفاده کرد. با این حال، لازم است پس از در آوردن دستکشها، دستها با دقت شسته شوند.
آگاهی از وضعیت بهداشت محیط: در مکانهایی که احتمال آلودگی بیشتر است، مانند بیمارستانها، مراکز بهداشتی و محیطهای عمومی، توجه به بهداشت محیط و شستن صحیح دستها باید بیشتر از همیشه رعایت شود.
۵. نکات اضافی برای شستن دستها
در کنار مراحل شستشوی صحیح دستها، نکات دیگری نیز وجود دارد که به حفظ بهداشت فردی کمک میکند:
استفاده از آب گرم یا سرد: برای شستن دستها میتوان از هر دو نوع آب گرم و سرد استفاده کرد. با این حال، آب گرم ممکن است برای رفع آلودگیها مؤثرتر باشد. البته دمای آب نباید آنقدر بالا باشد که باعث آسیب به پوست شود.
مراقبت از پوست دستها: شستشوی مکرر دستها ممکن است موجب خشکی پوست شود. مخصوصا برای افرادی که حساسیت پوستی دارند. بنابراین، توصیه میشود بعد از شستشوی دستها از مرطوبکنندههای مناسب استفاده گردد.
مراقبت از ناخنها: ناخنها یکی از نقاط حساس در انتقال میکروبها هستند. بایستی در هنگام شستن دستها، به شستشوی دقیق ناخنها و نواحی زیر آنها نیز توجه کنید.
توجه به ظروف عمومی: اگر از وسائل عمومی مانند تلفن همراه، کامپیوتر یا دستگاههای خودپرداز استفاده میکنید، پس از هر بار استفاده باید دستها به خوبی شسته شود تا از انتقال میکروبها جلوگیری گردد.
۶. نتیجهگیری
شستن صحیح دستها یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها برای حفظ سلامت فردی و جلوگیری از شیوع بیماریهاست. این کار باید به درستی و در زمانهای خاص انجام شود تا بیشترین اثر را داشته باشد. علاوه بر شستن دستها، استفاده از ضدعفونیکنندهها و رعایت بهداشت محیط نیز به پیشگیری از بیماریها کمک شایانب میکند. با انجام این اقدامات ساده، میتوانید سلامت خود و اطرافیان را حفظ کنید و از گسترش بیماریهای عفونی جلوگیری نمایید.